Nadgodziny w pracy – co warto wiedzieć

Zdarzają się sytuacje, gdy np. musisz zastąpić w pracy nieobecnego kolegę lub koleżankę pomimo, że przepracowałaś/-eś w miesiącu odpowiednią ilość godzin lub z innych przyczyn musisz zostać dłużej w pracy. Co warto wiedzieć o nadgodzinach? Jak są one rozliczane i kiedy możesz odmówić pracy „po godzinach”?

Kiedy może dojść do nadgodzinowej pracy?

Jeśli jesteś zatrudniona/-y na podstawie umowy o pracę, na pełen etat, to w miesiącu masz do przepracowania 160 godzin. Dziennie jest to 8 godzin pracy, a w tygodniu 40. Do pracy nadgodzinowej może dojść m.in..:

– na skutek choroby innego pracownika, konieczności zastąpienia go na jego stanowisku i wykonania jego obowiązków;

– z powodu wystąpienia nagłej awarii w miejscu pracy, którą trzeba jak najszybciej usunąć;

– konieczności przeprowadzenia akcji ratunkowej w zakładzie lub gdy

– występują szczególne potrzeby pracodawcy – np. firma organizuje akcję promocyjną na Targach Ślubnych i jesteś potrzebna/-y do obsługi stoiska.

W takich sytuacjach Twój pracodawca może poprosić Cię o pracę nadgodzinową. Za jej wykonanie przysługuje wynagrodzenie pieniężne lub czas wolny.

Kiedy możesz odmówić pracy „po godzinach”?

Pracy w nadmiarze godzin mogą odmówić:

– ciężarne pracownice i nie może mieć to wpływu na decyzję o zwolnieniu ich z pracy;

– osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności – mogą one wykonywać nadgodziny, jednak wyłącznie z własnej i nieprzymuszonej woli, podobnie jak

– osoby zajmujące się dzieckiem, które nie ukończyło 4. roku życia;

– w przypadku przekroczenia limitu przepracowanych nadgodzin.

Jaki jest limit nadgodzin?

Dzienny limit czasu pracy wynosi 8, a tygodniowy 40 godzin. W ciągu roku pracownik może przepracować maksymalnie 150 nadgodzin. Po osiągnięciu tej liczby, osoba zatrudniona nie ma obowiązku wykonywać pracy w dodatkowych godzinach. Jeśli mimo to pracodawca zmusza swoich pracowników do wykonywania nadgodzin, jest to wykroczenie określone przepisami Kodeksu Pracy i podlega karze grzywny.

W jaki sposób rozlicza się nadgodziny?

Pracownikowi wykonującemu pracę „po godzinach” przysługuje:

– podstawowe wynagrodzenie oraz dodatek w wysokości:
połowy stawki godzinowej – gdy nadgodziny przypadają w normalny dzień roboczy lub
pełnej stawki – za dodatkowy czas pracy mający miejsce w nocy, niedzielę lub święta;

– może otrzymać on czas wolny od pracy i wynosi on:
1 godzinę wolnego za 1 nadgodzinę pracy – gdy sam/-a wychodzisz z inicjatywą zamiany dodatkowego wynagrodzenia na czas wolny lub
1,5 godziny czasu wolnego za każdą przepracowaną nadgodzinę – gdy pracodawca proponuje taką zamianę.

Jeśli często pracujesz ponad limit, jesteś przemęczona/-y, a za nadgodziny nie otrzymujesz odpowiedniej rekompensaty – zastanów się, czy nie zmienić pracodawcy. Możesz szybko znaleźć nową pracę, np. korzystając z serwisu Pracuj.pl.