Kiszonki w codziennej diecie – czy faktycznie są potrzebne?

Ogórki kiszone i kapusta kiszona nie są pierwszymi produktami, które przychodzą nam do głowy, gdy myślimy o zdrowej żywności. Jednak rosnąca liczba badań dowodzi, że dieta uwzględniająca regularne spożywanie sfermentowanej żywności może przynieść korzyści.

Mikrobiom układu pokarmowego

Sfermentowana żywność jest konserwowana w znanym od wieków procesie, który nie tylko zwiększa jej trwałość i wartość odżywczą, ale także może dostarczyć organizmowi dawkę probiotyków – żywych mikroorganizmów niezbędnych do prawidłowego trawienia. W przewodzie pokarmowym żyje około 100 trylionów bakterii i innych mikroorganizmów. Dzisiejsze badania pokazują, jak ważny jest zróżnicowany i zdrowy mikrobiom jelitowy (środowisko bakterii w jelitach), ponieważ odgrywa on rolę w regulacji funkcjonowania układu odpornościowego i zapobiega szkodliwym stanom zapalnym w organizmie, które mogą prowadzić do różnych schorzeń, od otyłości i cukrzycy po choroby neurodegeneracyjne.

Co na to nauka?

Obecnie jest to bardzo ekscytujący i dynamiczny obszar badań w zakresie zdrowego odżywiania i dietetyki. Przyszłe badania prawdopodobnie przyniosą więcej wskazówek na temat tego, w jaki sposób mikrobiom przyczynia się do ogólnego stanu zdrowia. Dzięki temu naukowcy będą w stanie wskazać mikroorganizmy, które mogłyby zwalczać konkretne choroby lub pomóc ludziom schudnąć. Do tego czasu produkty kiszonki są szczególnie przydatne, ponieważ dostarczają spektrum probiotyków, które wspierają dynamiczny mikrobiom w przewodzie pokarmowym

Sprawdzona w czasie metoda konserwacji

Chociaż badania nad korzyściami zdrowotnymi płynącymi z fermentowanej żywności są stosunkowo nowe, proces fermentacji jest od dawna wykorzystywany do przedłużania trwałości żywności i zapobiegania jej zepsuciu. Większość społeczeństw na całym świecie i na przestrzeni dziejów włączała sfermentowaną żywność jako część swojej diety. W chłodniejszym, północnym klimacie, fermentacja żywności pozwalała ludziom na spożywanie warzyw przez długie zimowe miesiące, kiedy w przeciwnym razie nie byłyby one dostępne.

Fermentacja, jedna z najwcześniejszych form konserwacji żywności, może przedłużyć przydatność żywności do spożycia o wiele miesięcy. Na przykład, jeśli odłożysz kapustę na półkę na kilka tygodni, zepsuje się. Jednak jeśli poddasz ją fermentacji w kiszoną kapustę, będzie ona zdatna do spożycia przez miesiące. Jest to ten sam zamysł co z fermentowanymi pokarmami mlecznymi. Pomyśl o tym, jak długo wytrzymuje zwykłe, świeże mleko w porównaniu z serem, kefirem czy maślanką.

Zmieniający się mikrobiom

Jedną z największych korzyści płynących z fermentowanej żywności są probiotyki. Ostatnie badania sugerują, że rodzaj występujących bakterii jelitowych w organizmach Polaków, w ostatniej dekadzie, znacząco uległy zmianie. Jednym z możliwych powodów jest to, że mikrobiom w naszych ciałach nie jest regularnie uzupełniany w taki sposób, w jaki był w poprzednich pokoleniach. Dzieje się tak z powodu zmian w codziennej diecie – w szczególności wzrostu ilości przetworzonej żywności – oraz z powodu lepszej higieny, która zmniejsza liczbę drobnoustrojów, na których występowanie ludzie byli narażeni poprzez naturalny brud i inne zanieczyszczenia. Ponadto, antybiotyki, które są o wiele powszechniej stosowane, oprócz niekorzystnych bakterii eliminują również te korzystne.

Rozwijanie zdrowego mikrobiomu

Spożywanie probiotyków (takich jak te zawarte w sfermentowanej żywności) od wczesnego dzieciństwa może pomóc w wyszkoleniu układu odpornościowego do tolerowania  i współpracy ze zróżnicowanym, korzystnym mikrobiomem. Po kilku pierwszych latach życia populacja mikrobu jest względnie stabilna, jednak dorośli, którzy regularnie spożywają sfermentowaną żywność, nadal mogą czerpać z niej korzyści.