Nowelizacja prawa budowlanego przyjęta 10 czerwca 2025 roku przez Radę Ministrów upraszcza zasady realizacji inwestycji – wiele obiektów powstanie teraz na zgłoszenie, a część całkowicie bez formalności. Zmiany mają przyspieszyć procesy budowlane i ułatwić życie inwestorom, rolnikom i samorządom.

Nowe przepisy budowlane 2025: mniej biurokracji, szybsze inwestycje

Rządowy projekt ustawy o zmianie Prawa budowlanego, przyjęty przez Radę Ministrów 10 czerwca 2025 roku, wprowadza szereg ułatwień dla osób planujących budowę. Celem nowelizacji przygotowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii jest uproszczenie procedur i skrócenie czasu realizacji inwestycji.

Projekt odpowiada na liczne postulaty zgłaszane przez obywateli, przedsiębiorców oraz jednostki samorządowe, które od lat apelowały o redukcję barier administracyjnych w procesie inwestycyjnym.

Co można budować na zgłoszenie lub bez formalności?

Zgodnie z nowym prawem, wiele obiektów budowlanych będzie mogło powstać bez pozwolenia na budowę, a niektóre – nawet bez obowiązku zgłoszenia. Dotyczy to zarówno budownictwa prywatnego, jak i publicznego.

Bez pozwolenia, tylko na zgłoszenie będzie można budować m.in.:

• wolno stojące budowle ochronne do 35 m² (bez ingerencji w konstrukcję),
• budynki użyteczności publicznej do 200 m²,
• kontenery telekomunikacyjne do 35 m² i 3 m wysokości,
• boiska i korty sportowe,
• zadaszone przydomowe tarasy do 50 m² (do 35 m² – całkowicie bez formalności),
• zbiorniki na deszczówkę do 15 m³ (do 5 m³ – bez zgłoszenia),
• przepusty i wyloty do cieków naturalnych o określonych parametrach.

Ulgi dla rolników: zbiorniki bez projektu

Ważną zmianą, skierowaną do środowiska rolniczego, jest zniesienie obowiązku projektu budowlanego przy budowie zbiorników na wodę opadową do 30 m³ na terenach siedliskowych.

Rolnicy będą mogli zgłaszać takie inwestycje w uproszczonym trybie, co ma znaczenie zwłaszcza przy ubieganiu się o dofinansowanie z programów takich jak „Moja Woda” czy funduszy Wspólnej Polityki Rolnej.

Przydomowe baseny i OZE: łatwiej i szybciej

W nowelizacji przewidziano też szereg ułatwień dla osób inwestujących w przydomowe instalacje wodne i odnawialne źródła energii (OZE).

Bez zgłoszenia będzie można zbudować:

• baseny do 50 m² (również przy domach rekreacyjnych),
• baseny do 15 m² i oczka wodne do 10 m² – także na działkach w Rodzinnych Ogrodach Działkowych.

Bez formalności wykonamy również:

• montaż mikroinstalacji wiatrowych do 3 m wysokości,
• montaż magazynów energii do 20 kWh.

Instalacje do 12 m wysokości będą wymagały jedynie projektu architektoniczno-budowlanego – bez dodatkowych pozwoleń.

“Żółta kartka” od nadzoru budowlanego

Jednym z najbardziej nowatorskich zapisów ustawy jest wprowadzenie tzw. „żółtej kartki”. W przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, nadzór budowlany najpierw ostrzeże inwestora, zamiast od razu wszczynać postępowanie administracyjne.

To rozwiązanie ma na celu:

• poprawę relacji między inwestorem a urzędem,
• danie czasu na dobrowolne usunięcie nieprawidłowości,
• odciążenie systemu administracyjnego z drobnych interwencji.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Nowelizacja ustawy wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Resort rozwoju zapowiada, że zmiany przyniosą realne korzyści wszystkim uczestnikom procesu budowlanego – od inwestorów indywidualnych, przez rolników, po przedsiębiorców i władze lokalne.

Co dalej? Komentarze i opinie

Eksperci wskazują, że redukcja obowiązku uzyskiwania pozwoleń może znacząco odciążyć urzędy i skrócić czas inwestycji nawet o kilka miesięcy. Krytycy jednak podnoszą potrzebę uważnego monitorowania skutków, szczególnie w zakresie jakości i bezpieczeństwa inwestycji.

Zobacz także: Zmiany w Prawie budowlanym 2023 – co warto wiedzieć?

A co Wy sądzicie o nowych przepisach? Czy ułatwią Wam budowę domu, basenu lub instalacji OZE? Podzielcie się opinią w komentarzach!