Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy wzrośnie do 7 tys. zł, a od 1 marca 2026 r. wchodzi mechanizm waloryzacji przy inflacji powyżej 5 proc. Zmiany ogłoszone przez ZUS mają zrekompensować rosnące koszty pochówku i uprościć zasady wsparcia.

Co się zmienia od 2026 roku

Najważniejszą nowością jest podwyżka zasiłku pogrzebowego z 4 tys. zł do 7 tys. zł. To pierwsza tak znacząca korekta po kilkunastu latach. Dodatkowo od 1 marca 2026 r. świadczenie będzie mogło być waloryzowane, jeśli wskaźnik inflacji CPI za poprzedni rok przekroczy 5 proc. Do końca 2025 r. nadal obowiązuje kwota 4 tys. zł.

Kto otrzyma zasiłek pogrzebowy i w jakiej kwocie

Zasiłek przysługuje osobie lub instytucji, która faktycznie pokryła koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS (np. pracownika, emeryta, rencisty) lub członka jej rodziny.

• Członkowie rodziny otrzymują pełną kwotę zasiłku – do 31 grudnia 2025 r. 4 tys. zł, a od 1 stycznia 2026 r. 7 tys. zł – niezależnie od faktycznie poniesionych wydatków.
• Osoby spoza rodziny i instytucje dostają zwrot do wysokości udokumentowanych kosztów, ale nie więcej niż limit obowiązującej kwoty.

Jeśli koszty poniosło kilka podmiotów, ZUS dzieli świadczenie proporcjonalnie do udziału w wydatkach. Przykład dla 2026 r.: przy łącznych kosztach 10 000 zł osoba, która pokryła 30 proc. wydatków, otrzyma 30 proc. z 7 000 zł, czyli 2 100 zł, a osoba z 70 proc. udziałem dostanie 4 900 zł.

Kto jest uznawany za członka rodziny

Do rodziny zalicza się m.in.: małżonka, rodziców, dzieci (własne, przysposobione, z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby pozostające pod opieką prawną. Świadczenie może trafić także do pracodawcy, DPS, gminy, powiatu lub instytucji religijnej, jeżeli to one pokryły koszty pochówku.

Jakie koszty ZUS uzna, a jakich nie

ZUS uznaje udokumentowane rachunkami koszty poniesione od chwili śmierci do zakończenia pochówku, m.in. usługi zakładu pogrzebowego, trumnę lub urnę, przewóz zwłok, opłaty cmentarne, ceremonię.

Nie są uznawane wydatki, które nie zostały poniesione bezpośrednio na pochówek, takie jak:

• koszty nagrobka,
• konsolacja, kwiaty i wieńce,
• opłata pobierana przez zakład pogrzebowy za złożenie wniosku w ZUS.

Wniosek Z-12 – dokumenty i terminy

Świadczenie jest wypłacane na wniosek Z-12 złożony w placówce ZUS, pocztą lub elektronicznie przez PUE eZUS. Jeśli wniosek składa zakład pogrzebowy, wymagane jest odpowiednie upoważnienie.

Do wniosku dołącz:

• odpis skrócony aktu zgonu (ZUS może pozyskać go z USC na prośbę wnioskodawcy),
• dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo, np. skrócony odpis aktu urodzenia,
• oryginały rachunków albo kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałami,
• w razie potrzeby zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom emerytalno-rentowym.

Termin złożenia dokumentów wynosi 12 miesięcy od dnia śmierci albo 12 miesięcy od dnia pogrzebu, gdy np. wystąpiły trudności z odnalezieniem zwłok lub identyfikacją. Dołącz wtedy dokument potwierdzający przyczynę opóźnienia, np. zaświadczenie z policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy.

Kontekst i skala wypłat

Tylko w 2024 r. ZUS wypłacił z tytułu zasiłku pogrzebowego ok. 1,44 mld zł. Wzrost świadczenia do 7 tys. zł ma ograniczyć różnicę między realnymi kosztami pochówku a publicznym wsparciem dla rodzin.

Zobacz także: Formalności po śmierci bliskiej osoby — ZUS/USC, zasiłek pogrzebowy i checklisty