Najważniejsze informacje: co, kiedy i dlaczego

Publikacja powstała w odpowiedzi na rosnące ryzyka – od dezinformacji i cyberataków, przez ekstremalne zjawiska pogodowe, po zagrożenia hybrydowe i wojnę za naszą wschodnią granicą. Służby apelują: „Decyzji o rozpoczęciu przygotowań nie odkładaj na później.”

• Kto: Rząd RP i służby odpowiedzialne za ochronę ludności.
• Co: „Poradnik bezpieczeństwa” z praktycznymi instrukcjami krok po kroku.
• Gdzie: Cała Polska (wersja papierowa i online).
• Kiedy: Dystrybucja w 2025 r.; e-wersja dostępna już teraz.
• Po co: Aby ułatwić przygotowanie domu i rodziny na różne scenariusze kryzysowe.

Najczęściej zadawane pytania (Q&A)

Kto przygotował „Poradnik bezpieczeństwa” i z jakiego powodu?

Dokument opracowano na poziomie rządowym, aby podnieść odporność społeczną na współczesne zagrożenia: pożary, powodzie, długotrwałe braki prądu, a także zagrożenia militarne i informacyjne.

Jak i kiedy dostanę poradnik?

Broszura jest rozsyłana do gospodarstw domowych pocztą. Wersja elektroniczna – w tym warianty językowe – jest dostępna online.

Co zawiera publikacja?

Instrukcje reagowania (ewakuacja, syreny alarmowe, blackout, pożar, powódź), listy kontrolne (zapasy 72h, plecak ewakuacyjny), szablon rodzinnego planu kryzysowego, podstawy pierwszej pomocy i wskazówki dot. bezpieczeństwa cyfrowego.

Zapasy na minimum 72 godziny – lista podstawowa

• Woda i żywność: minimum 3 litry wody na osobę na dobę; produkty gotowe do spożycia o długim terminie.
• Apteczka: leki przyjmowane na stałe, środki przeciwbólowe i przeciwzapalne, przeciwwymiotne i przeciwbiegunkowe, gaza, bandaże, opatrunki na oparzenia, rękawiczki jednorazowe, środki antyseptyczne, opaska do tamowania krwotoków, termometr, nożyczki, maseczki FFP3, folia termiczna.
• Higiena: papier toaletowy, chusteczki nawilżane, środki dezynfekcji, worki na śmieci, wiadro z pokrywą.
• Oświetlenie i łączność: latarka i radio na baterie lub na korbkę, naładowany telefon, ładowarka, powerbank, zapas kabli i baterii, świeczki do użytku domowego, zapalniczka.
• Ubranie i ciepło: koce, śpiwory, ciepła odzież; alternatywne źródło ogrzewania niewymagające prądu.
• Finanse i narzędzia: gotówka w różnych nominałach, taśmy i folie do uszczelniania, podstawowe narzędzia.

Wskazówka: stosuj rotację zapasów (zużywaj i uzupełniaj), regularnie sprawdzaj daty ważności i dopasowuj listę do potrzeb domowników.

Plecak ewakuacyjny – co spakować dla dorosłych i dzieci

• Woda butelkowana oraz filtry/tabletki do uzdatniania.
• Apteczka i leki osobiste; środki higieniczne i do dezynfekcji.
• Dokumenty (oryginały + kopie na pendrivie), gotówka w małych nominałach.
• Latarka i radio, telefon i powerbank, ładowarki, kable, zapasowe baterie.
• Multitool/scyzoryk, zapalniczka, worki na śmieci, mapy drukowane.
• Żywność wysokokaloryczna: batony energetyczne, suszone owoce, bakalie.
• Ubranie adekwatne do pory roku, odzież przeciwdeszczowa, śpiwór, karimata, folia NRC.
• Alternatywna łączność (np. walkie-talkie).
• Jedna ważna rzecz osobista (np. zdjęcie) – wsparcie psychiczne w stresie.

Uwaga: każdy domownik powinien mieć własny plecak, dopasowany wagą i zawartością do wieku i kondycji.

Sygnały alarmowe i wiarygodne źródła informacji

W Polsce obowiązują dwa podstawowe sygnały:

• Ogłoszenie alarmu: ciągły, modulowany dźwięk syreny przez 3 minuty.
• Odwołanie alarmu: ciągły, jednostajny dźwięk syreny przez 3 minuty.

Po usłyszeniu alarmu włącz radio lub telewizję i stosuj się do oficjalnych komunikatów. Rzetelne informacje: syreny i megafony, media, RSO oraz Alerty RCB wysyłane na telefony.

Ewakuacja i schronienie – krok po kroku

1. Zamknij okna, zakręć wodę i gaz, wyłącz urządzenia elektryczne, wygasz wszystkie źródła ognia.
2. Ubierz się odpowiednio do pogody, zabierz plecak ewakuacyjny oraz dokumenty.
3. Przekaż bliskim sposób i cel ewakuacji; pomóż osobom ze szczególnymi potrzebami.
4. Korzystaj z transportu organizowanego przez służby lub idź pieszo do wyznaczonego punktu; nie blokuj dróg samochodem.
5. Nie oddawaj dokumentów nieznanym osobom; zachowaj ostrożność wobec niezweryfikowanych ofert pomocy.

Miejsca schronienia wyznaczają władze lokalne we współpracy ze służbami – informacje pojawiają się w oficjalnych kanałach i mediach.

Blackout: przygotowanie i działanie w praktyce

Przed przerwą: zabezpiecz światło, ogrzewanie i łączność (latarki, piecyk gazowy/olejowy lub kominek, radio, krótkofalówki), rozważ agregat, naładuj powerbanki. Przygotuj proste jedzenie oraz wodę (min. 3 l/os./dobę) i trzymaj gotówkę.

W trakcie: oszczędzaj ciepło (wszyscy w jednym pokoju), ogranicz otwieranie lodówki i zamrażarki, odłącz urządzenia od prądu do czasu stabilizacji.

Plan na kryzys – najważniejszy dokument w domu

Ustal dane kontaktowe domowników oraz miejsca i terminy spotkań w okolicy i poza miejscowością (na wypadek rozdzielenia lub braku łączności). Skorzystaj z szablonów w poradniku, a plan regularnie aktualizuj i ćwicz.

Dodatkowo: zainstaluj czujniki dymu/czadu/gazu, oznacz zawory i wyłączniki mediów, miej pod ręką materiały do uszczelniania drzwi i okien. Dbaj o okresowe przeglądy instalacji.

10 zasad przygotowań – dekalog bezpieczeństwa

1. Korzystaj z wiarygodnych źródeł informacji (rządowe i oficjalne).
2. Opracuj i przećwicz rodzinny plan kryzysowy.
3. Przygotuj zapasy na 72 godziny i regularnie je przeglądaj.
4. Skompletuj apteczkę i poznaj podstawy pierwszej pomocy.
5. Wykonuj przeglądy instalacji: elektrycznej, gazowej, wentylacyjnej, kominowej.
6. Przygotuj identyfikatory dla dzieci i seniorów (imię, nazwisko, telefon).
7. Oznakuj / zaczipuj zwierzęta.
8. Sprawdź najbliższe miejsce schronienia.
9. Spakuj plecak ewakuacyjny dla każdego domownika.
10. Słuchaj poleceń służb i współdziałaj z innymi.

Co dalej?

Sprawdź zawartość domowej apteczki i plecaka, uzupełnij braki i porozmawiaj z rodziną o planie działania. Podziel się materiałem ze znajomymi – większa świadomość to większe bezpieczeństwo całej społeczności.